Podczas tworzenia trzeciej generacji modelu Escort zdecydowano się na radykalną zmianę koncepcji konstrukcyjnej. Zgodnie z ówczesną tendencją, zamiast układu klasycznego wprowadzono napęd przedni, a zespół napędowy zabudowano poprzecznie (pojazdy te określane są niekiedy jako Mk III). Od podstaw opracowano nowe nadwozia typu hatch-back w układzie trzy- i pięciodrzwiowym. Nadwozia o formie 2,5- bryłowej miały dobre własności aerodynamiczne. Seryjna produkcja nowych Escortów z tymi nadwoziami ruszyła w sierpniu 1980 roku, a w grudniu tegoż roku wdrożono trzydrzwiowe nadwozie typu kombi. Wprowadzono także nowe silniki o pojemności skokowej 1,3 i 1,6 dm³, a najmniejsza jednostka napędowa (o pojemności 1,1 dm³) pochodziła z modelu Fiesta. Wszystkie koła zawieszone zostały niezależnie. Udana konstrukcja zaowocowała przyznaniem zaszczytnego tytułu Samochodu Roku 1981.

Początkiem 1982 roku gamę modeli uzupełniono o wersje sportowe oznaczone jako XR-3i oraz RS 1600i. W lutym następnego roku do produkcji wprowadzono pięciodrzwiowe nadwozie kombi. W tym samym roku pojawił się na rynku model Orion, będący trzybryłową wersją nadwoziową Escorta. Kolejnymi nowościami 1983 roku było wprowadzenie silnika Diesla (1,6 dm³) oraz nadwozia typu kabriolet powstającego we współpracy z firmą Karmann.

Wersję sportową z turbodoładowanym silnikiem zaoferowano w 1985 roku.

W 1986 roku przeprowadzono operację face-lifting, która głównie objęła przednią część nadwozia oraz wnętrze. W niektórych opracowaniach zmodernizowane wówczas modele Escorta określane są jako Mk IV. Silnik 1,3 dm³ został powiększony do 1,4 dm³. W 1989 roku pojemność skokowa silnika Diesla wzrosła do 1,8 dm³.

Zakończenie produkcji samochodów tej generacji nastąpiło w sierpniu 1990 roku.